Wat er sinds 2024 is veranderd
Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Die verving een groot aantal wetten over ruimte, bouwen en milieu. De landelijke regels voor vergunningvrij bouwen staan nu in het Besluit bouwwerken leefomgeving, kortweg Bbl. Daarnaast heeft elke gemeente een omgevingsplan met eigen regels voor het gebruik van grond en gebouwen.
Een belangrijk verschil met vroeger is dat een bouwplan nu op twee manieren wordt getoetst. Er is de bouwtechnische kant: voldoet het bouwwerk aan de eisen voor veiligheid, gezondheid en energie? En er is de ruimtelijke kant: past het bouwwerk binnen het omgevingsplan? Voor beide kan een bouwwerk vergunningvrij zijn, of juist niet.
Dit artikel geeft een overzicht in hoofdlijnen. De regels zijn gedetailleerd en hangen af van uw situatie. Gebruik het daarom als oriëntatie en niet als eindoordeel.
Het achtererfgebied
Veel vergunningvrije mogelijkheden gelden alleen in het achtererfgebied. Dat is, eenvoudig gezegd, het deel van uw erf achter de woning. Het begint op 1 meter achter de voorkant van het huis en loopt door tot de achterkant van het perceel. Ligt uw woning op een hoek, of grenst de zijtuin aan de openbare weg of een openbaar pad, dan kan een deel van de zijtuin buiten het achtererfgebied vallen.
Wat aan de voorkant of aan een zijkant langs de openbare ruimte wordt gebouwd, is daarom vaak niet vergunningvrij. Ook bij een hoekwoning is het verstandig om de grens van het achtererfgebied goed te laten bepalen voordat u gaat ontwerpen.
Voor de meeste rijwoningen en twee-onder-een-kapwoningen in Tilburg is de achtertuin gewoon achtererfgebied. Bij vrijstaande woningen, hoekwoningen en woningen met een tuin aan twee kanten is het minder vanzelfsprekend. Een eenvoudige schets van het perceel met de voorkant van het huis en de openbare ruimte erop maakt snel duidelijk waar de grens ligt.
Advies voor uw situatie?
Berkan komt gratis langs en vertelt eerlijk wat er kan.
De 4 meterregel en de hoogte
De bekendste regel gaat over een aanbouw of uitbouw aan de achterkant. Binnen een strook van 4 meter diep, gemeten vanaf de oorspronkelijke achtergevel, mag u vaak vergunningvrij bouwen. De aanbouw blijft dan binnen de hoogte van één bouwlaag: hij komt niet hoger dan ongeveer 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping.
Met oorspronkelijke achtergevel wordt de achtergevel van het hoofdgebouw zonder latere uitbreidingen bedoeld. Staat er al een uitbouw, dan telt die mee in de 4 meter. Buiten die strook gelden strengere regels, bijvoorbeeld een maximale hoogte van 3 meter en een grens aan het totale bebouwde oppervlak in het achtererfgebied. Dat oppervlak hangt af van de grootte van het erf.
- De aanbouw staat in het achtererfgebied
- Binnen 4 meter vanaf de oorspronkelijke achtergevel
- Niet hoger dan de bovenkant van de eerste bouwlaag plus ongeveer 30 centimeter
- Geen monument en niet in beschermd stads- of dorpsgezicht
- Geen dakterras of balkon op de aanbouw
- Geen strijdige regels in het omgevingsplan van de gemeente
Wanneer het toch niet vergunningvrij is
Bij een rijksmonument, een gemeentelijk monument of een woning in een beschermd stads- of dorpsgezicht is bijna altijd een vergunning nodig. Ook een dakterras, balkon of dakopbouw is meestal vergunningplichtig. Daarnaast kan de gemeente in het omgevingsplan regels hebben die verder gaan, bijvoorbeeld over het uiterlijk van bouwwerken of de hoeveelheid bebouwing.
Vergunningvrij betekent bovendien niet regelvrij. Ook een vergunningvrije aanbouw moet voldoen aan de technische eisen van het Bbl, onder meer voor constructie, brandveiligheid en isolatie. Het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek blijft gelden: zo mag u zonder toestemming van de buren meestal geen ramen of deuren plaatsen binnen 2 meter van de erfgrens die op hun erf uitkijken. En bij sloopwerk met asbest of een grotere hoeveelheid sloopafval is vaak een melding bij de gemeente nodig.
De vergunningcheck in het Omgevingsloket
De betrouwbaarste manier om te weten of u een vergunning nodig heeft, is de vergunningcheck in het Omgevingsloket. U vult uw adres in, kiest wat u wilt bouwen en beantwoordt een reeks vragen. De check kijkt naar de landelijke regels en, voor zover ingevuld, naar het omgevingsplan van uw gemeente. Bewaar de uitkomst bij uw papieren.
Twijfelt u over de uitkomst of is uw situatie bijzonder, neem dan contact op met de gemeente. Blijkt een vergunning nodig, dan geldt bij een gewone aanvraag een beslistermijn van ongeveer acht weken, die de gemeente kan verlengen. Houd daar rekening mee in uw planning. Lees ook ons artikel over aanbouw in Tilburg: vergunning, kosten en doorlooptijd en dat over een dakkapel plaatsen, met de regels voor dakkapellen.
Vergunningen uitzoeken met MBT in Tilburg
Bij elke opname zoekt MBT uit welke regels voor uw plan gelden. Is een vergunning nodig, dan helpen we met de tekeningen en de aanvraag. U heeft daarbij één vast aanspreekpunt, Berkan, die het traject van voorbereiding tot oplevering met u doorloopt.
Bekijk onze pagina's over aanbouw in Tilburg en onze werkwijze, of vraag een vrijblijvende opname aan.
Veelgestelde vragen
Mag ik altijd 4 meter vergunningvrij uitbouwen?
Niet altijd. Het geldt vaak voor een aanbouw aan de achterkant in het achtererfgebied, binnen de hoogte van één bouwlaag. Een monument, beschermd stadsgezicht of het omgevingsplan kan het anders maken.
Is de vergunningcheck in het Omgevingsloket bindend?
De check is een hulpmiddel en geen besluit. Hij geeft een goede indicatie. Bij twijfel of een bijzondere situatie is het verstandig om de gemeente te vragen.
Moet een vergunningvrije aanbouw aan bouwregels voldoen?
Ja. Ook zonder vergunning moet de aanbouw voldoen aan de technische eisen uit het Bbl, en het burenrecht blijft gelden.
Wat is het achtererfgebied?
Grofweg het deel van het erf achter de woning, vanaf 1 meter achter de voorkant van het huis. Bij hoekwoningen of zijtuinen langs de openbare ruimte kan de grens anders liggen.
