Vergunning in Hilvarenbeek

Dakkapel in Hilvarenbeek

De Nota Ruimtelijke Kwaliteit bevat objectcriteria die voor alle dakkapellen in de gemeente gelden. Een dakkapel aan de achterkant is vaak vergunningvrij, maar ook dan kan de gemeente via de excessenregeling ingrijpen als het resultaat ernstig misstaat. Ligt uw woning in het beschermde dorpsgezicht, bij een monument of in een gebied met kritisch niveau, dan wordt een dakkapel aan de voorkant zwaarder beoordeeld.

Aanbouw of uitbouw in Hilvarenbeek

Ook voor aan- en uitbouwen kent de nota objectcriteria, waarbij de aanbouw ondergeschikt moet blijven aan de woning. Een aanbouw in het achtererfgebied kan vergunningvrij zijn, maar controleer dit altijd met de vergunningcheck, zeker in het buitengebied en bij monumenten of beeldbepalende panden.

Opbouw of nokverhoging

De nota zegt letterlijk dat dakopbouwen vrijwel altijd vergunningplichtig zijn. De gemeente let op een rustig straatbeeld en streeft bij meerdere opbouwen op één dakvlak naar uniforme exemplaren.

Welstand en uiterlijk

Hilvarenbeek beoordeelt het uiterlijk van bouwwerken met de Nota Ruimtelijke Kwaliteit, die drie niveaus kent: kritisch, licht en welstandsvrij met een excessenregeling. Kritisch geldt onder meer voor historische dorpsgebieden, historische linten, landgoederen, monumenten en de belangrijkste toegangswegen; licht geldt voor de meeste woonwijken en het overige landelijk gebied. Bouwplannen worden voorgelegd aan de gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit (voorheen welstandscommissie), die volgens de gemeente eens per maand op woensdagmiddag openbaar vergadert. Ook tegen vergunningvrije bouwwerken kan de gemeente via de excessenregeling optreden als het uiterlijk ernstig uit de toon valt.

Omgevingsplan

Welke bouwregels voor uw perceel gelden, staat in het omgevingsplan gemeente Hilvarenbeek en ziet u in Regels op de kaart in het Omgevingsloket. Daar staat ook of uw perceel in het beschermde dorpsgezicht of in een gebied met cultuurhistorische waarde ligt. Twijfelt u, dan kunt u dat via een conceptverzoek laten beoordelen.

Beschermde gebieden

In deze gebieden gelden strengere regels. Reken hier op een vergunning, ook voor werk dat elders vergunningvrij is.

• Beschermd dorpsgezicht Hilvarenbeek (het gebied rond de Vrijthof met uitlopers in onder meer de Gelderstraat, Wouwerstraat, Koestraat, Varkensmarkt en Paardenstraat)
• Historisch dorpsgebied rond de kerk van Diessen (Kerkstraat, Torenlaan, Heuvelstraat), kritisch welstandsniveau

Wat kost de vergunning?

In 2026 rekent Hilvarenbeek leges als percentage van de bouwkosten, die worden bepaald met een eigen bouwkostentabel. Voor de omgevingsplanactiviteit bouwen geldt bij bouwkosten onder € 40.000 een tarief van 4,02% met een minimum van € 285,75, en van € 40.000 tot € 200.000 € 1.608 plus 2,80% over het meerdere; is ook het bouwtechnische deel vergunningplichtig, dan komt daar 2,57% (minimum € 571,55) onder € 40.000 of € 1.028 plus 2,24% over het meerdere tot € 200.000 bij.

Zo vraagt u de vergunning aan

U vraagt de vergunning aan via het Omgevingsloket met DigiD. Twijfelt u of uw plan past, dan adviseert de gemeente eerst een conceptverzoek in te dienen; eenvoudige plannen krijgen een regulier vooroverleg, ingewikkelder plannen gaan naar de Intake- en Omgevingstafel (de intaketafel is volgens de tarieventabel 2026 gratis, de omgevingstafel kost € 1.110,40).

Tips voor Hilvarenbeek

• Bekijk op de welstandskaart in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit of uw adres in een kritisch of licht gebied ligt.
• Woont u rond de Vrijthof of aan een historisch lint? Dien dan eerst een conceptverzoek in voordat u een volledige aanvraag laat tekenen.
• Stuur bij een conceptverzoek tekeningen met maten, gevelaanzichten en materiaal- en kleurinformatie mee; dat vraagt de gemeente zelf.
• Bespreek uw plan vooraf met de buren; de gemeente raadt dit omgevingsgesprek aan, ook al is het niet verplicht.
• Geef de start van de bouw minimaal twee dagen vooraf door via Mijn Omgevingsloket.

De landelijke regels voor vergunningvrij bouwen leest u op onze vergunningpagina. Twijfelt u? Doe de vergunningcheck of de officiële check in het Omgevingsloket.

Bronnen

• Gemeente Hilvarenbeek: Omgevingsvergunning of melding doen
• Gemeente Hilvarenbeek: Overleggen over (ver)bouwplannen
• Gemeente Hilvarenbeek: Welstand
• Nota Ruimtelijke Kwaliteit Hilvarenbeek
• Legesverordening Hilvarenbeek 2026 met tarieventabel